Zeeziekte kun je voorkomen door in het midden van de boot te staan, want daar zijn de minste bewegingen. Dat leer ik tijdens mijn theorie PADI Open Water cursus. Verder moet je naar de vaarrichting/horizon kijken. Ook moet je niet te dicht bij de uitlaatgassen van de motor in de buurt zitten omdat dit je misselijk maakt. Maar waarom word ik dan toch zeeziek?

Tekst en foto's: Carlo Vreugde 



Tijdens het duiken in de zee is het water vlak en draaien er twee grote Honda buitenboordmotoren op volle toeren zodat we met minimale schommelingen over het water gaan. De duiken die we maken voor het PADI brevet gaan allemaal volgens plan en daarna ben ik de trotse eigenaar van het duikbrevet. Je leert veel maar toch leer ik tijdens mijn duiktrippen elke keer weer wat nieuws. 

Pleister 
Ik heb zelf het idee dat ik niet erg beïnvloed word door de schommelingen van de zee en dat ik weinig last van zeeziekte zal hebben. Ik heb gezeild op Nederlandse meren, de Noordzee, gevaren op de Atlantische Oceaan en allemaal zonder zeeziektetabletten. Tijdens mijn diensttijd bij de Koninklijke Marine heb ik wel een Scopolamine pleister (Scopoderm TTS) achter mijn oor geplaatst. Het schip vertrok destijds vanuit Malaga en we kregen een waarschuwing voor een grote storm in de straat van Gibraltar. Ik was bezig met een filmproductie en  koos ervoor om langs de scheepsarts te gaan en draag daarna als enige van onze filmploeg een Scopolamine pleister. Mijn collega, een toekomstig Nederlandse filmregisseur, hangt over de reling maar ik heb nergens last van. De hele filmploeg lacht mij uit en zij geven aan dat je gewoon moet wennen en de medicijnen links moet laten liggen. Ik kan achter elkaar doorwerken en ik word niet zeeziek. De grote aangekondigde storm waaide over en achteraf had ik niks hoeven in te nemen, alhoewel, we sliepen in de boeg van de boot, de enige plek met maximale schommelingen.


De studieruimte aan boord. 

Liveaboard
David Blackmon, mijn vaste duikbuddy en onderwaterfotograaf van onze duiken, boekt mijn eerste liveaboard duiktrip. Op de liveaboard ga ik aan de slag met PADI Advanced Open Water. Ik vraag aan David of hij een tabletje tegen zeeziekte neemt. “Oh, alleen bij slecht weer, ze geven het automatisch aan je.” We komen samen aan boord en in onze cabine bergen we al onze spullen op. Op het achterduikdek staan de duikflessen waar we onze duikuitrusting omheen doen. Iedere duikfles wordt na elke duik gevuld zodat je spullen altijd op een vaste plek staan. Met nog een duikster doen we samen de PADI Advanced opleiding. We krijgen allebei onze eerste lessen en een theorieboek waarmee ik meteen aan de slag ga. In de grote cabine blijf ik uiteindelijk alleen zitten en ik zit diep in de studiematerie. Mijn instelling is dat hoe meer ik nu afkrijg, hoe meer ik kan genieten van de gehele duiktrip.

Draaierig
De boot vaart al een tijd en ik ben al drie uur verder totdat opeens de letters voor me beginnen te draaien. Ik voel mij opeens misselijk en ik vraag mij af hoe dat komt. Waarom ben ik zeeziek?

• Ik heb vannacht een goede nachtrust gehad.
• Ik heb de dag van te voren geen vet eten gehad en ik heb vandaag een normale lunch gegeten, niet te veel dus.
• Ik drink geen alcohol, ik rook niet.
• Ik ben warm gekleed.
• IK zit niet bij uitlaatgassen van de motor.
• Ik zit in het midden van het schip met de minste beweging.
  
  
   

Lunch voor de vissen
Ik snap er niks van totdat ik naar buiten kijk en daar zijn grote  golven. De boot gaat behoorlijk te keer en maakt niet alleen op en neergaande bewegingen maar ook van links naar rechts draaiende bewegingen. Ik ben zo geconcentreerd geweest dat ik hier niks van heb gemerkt. Snel zoek ik mijn duikinstructeur en vraag om een zeeziektetabletje. Hij kijkt me aan en zegt; “je bent lijkbleek en ik denk niet dat het zeeziektetabletje gaat helpen, want dat moet je minimaal 1 uur voor vertrek innemen.” Toch geeft hij mij Cyclizine (Marzine), zodat ik het gevoel krijg dat ik iets doe tegen de zeeziekte. Helaas, ik ruik het normaal heerlijke Aziatische avondeten uit de kombuis en ik moet naar de reling rennen. De vissen krijgen mijn lunch van de middag en ik zie de golven een lange tijd van dichtbij. Mijn duikbuddy David heeft zijn tabletje al eerder ingenomen en van het uitdelen van tabletjes heb ik niks gemerkt. Ik maak kennis met het fenomeen zeeziekte en ik ga kijken hoe ik het kan oplossen.

 

Plat liggen
Ondertussen is het redelijk laat en ik krijg het volgende advies van mijn duikinstructeur; “drink een beetje water en eet een droge cracker, op deze manier heb je geen lege maag. Ga daarna plat boven op het schip op het zonnedek liggen en zolang je ligt heb nergens last van.” Warempel het werkt, ik lig plat op het dek in mijn joggingpak onder een handdoek op een ligstoelkussen en het misselijk makende gevoel verdwijnt. David ligt in onze cabine en heeft mij de hele nacht niet gezien. Ik kijk de hele nacht naar de mooie sterrenhemel en ik krijg gelukkig een paar uur slaap. Alleen als ik rechtop sta komt het misselijke gevoel weer terug. Ik kan niet de hele tijd blijven liggen want ik moet ook naar het toilet. Zodra ik ga staan ben ik weer misselijk en uiteindelijk zie ik weer de mooie golven van dichtbij.

Tabletje
De volgende ochtend liggen we in rustig water en ik heb gelukkig nergens last van. Ik neem vlak voor de duik meteen een tabletje in op advies van de duikinstructeur, zodat het medicijn een uur kan inwerken. Het is wel handig om de bijsluiter van de medicijnen vooraf goed door te lezen en om het tabletje een keer thuis uit te proberen, zodat je van te voren weet of je gevoelig bent voor de bijwerkingen. Dan kan je nog een ander soort tabletje uitproberen. Je kan van Cyclizine slaperig worden, maar ik heb hier gelukkig geen last van. Nu heb ik Cinnarizine (Primatour) standaard in mijn logboek zitten, omdat dit over het algemeen  minder bijwerkingen heeft.

TT Seven Skies
Het is een heerlijke duik met mooi tropische vissen. Na de duik krijg ik een gezonde trek en ik voel me weer fit. De draaiende golven blijven de gehele duiktrip aanwezig en ik heb elke dag tabletjes ingenomen omdat we maar 2 dagen duiken. Voor het PADI Advanced brevet duiken we in de middag dieper en dat doen we bij het oiltanker wrak de ‘TT Seven Skies’ dat in een vaarroute van de Zuid-Chinese zee ligt. De schoorsteen zit op 20 meter, de brug op 30 meter, het dek op 45 meter, en de bodem op 65 meter. Het doel is bij de brug te gaan duiken. Hier zijn de golven weer volop aanwezig. De duikbriefing is altijd  belangrijk en dat is hier goed te merken. We moeten via het boeitouw omlaag naar het wrak. Mocht je door de sterke stroming het touw loslaten dan gaat je duikbuddy je achterna en moet je samen naar boven komen met je decoboei. De zodiac staat de gehele duik paraat en de zee wordt continue in de gaten gehouden.

Horizontaal hangen
Ik merk goed dat de golven aanwezig zijn want het boeitouw gaat behoorlijk te keer omdat de boei met de golven meegaat. De stroming is inderdaad sterk, want we hangen allemaal horizontaal aan het touw. Ook komen er allemaal kleine giftige kwallen op je af. Ik houd mijzelf goed vast terwijl ik naar boven en naar beneden wordt getrokken en tegelijkertijd probeer ik de kwallen te ontwijken. Deze duik vereist een goede conditie. Het wrak komt in beeld en het is fantastisch om als duiker om in deze prachtige onderwaterwereld aanwezig te zijn.

 

Veilige plek
Ik heb alle dagen buiten op het zonnedek geslapen, zo mooi is de sterrenhemel. Het grappige is dat ook een gedeelte van het personeel en mijn duikinstructeur daar slapen. Hij geeft aan dat dit de mooiste en veiligste plek is mocht er ooit wat gebeuren.

Je lichaam zegt: er klopt iets niet
Zeeziek zijn is niet leuk en ik merk dat ik er verder goed tegen kan. Je positie en bewegingen worden waargenomen door je ogen, je evenwichtsorgaan, de zenuwuiteinden in je spieren, en je gewrichten. Als deze organen niet hetzelfde waarnemen of registreren dan zegt je lichaam dat er iets niet klopt en krijg je bewegingsziekte. Tenzij je je hieraan gewend bent en dat ben ik zeker niet. Waarom ik zeeziek ben geworden: dit komt doordat ik op de boot in een gesloten ruimte rechtop zit met mijn ogen gericht op een boek. Mijn lichaam voelt alles bewegen maar mijn ogen zien een stilstaande boek. Mijn hersenen registeren twee grote verschillen die onbekend zijn en dit klopt niet en daarom voel ik mij misselijk.

Meer over zeeziekte weten?
Kijk onder medisch bij zeeziekte; hier vind je vragen aan onze duikmedisch arts Menno Gaastra over het gebruik van supramil, travelin, Scopoderm en Aerius.