Haast is verboden in duiken en terecht want de gevolgen kunnen fataal zijn. Tijdens de duiktraining leren we dat je alle handelingen rustig, doordacht en zorgvuldig moet uitvoeren. Voordat je het water in gaat, controleer je je eigen duikuitrusting en vervolgens de duikuitrusting van je buddy. Waarom haasten we ons dan toch in sommige gevallen zodat er dingen gebeuren die we hadden kunnen voorkomen?
Tekst en foto's: Carlo Vreugde en David Blackmon
Waarom haasten?
“Opzij, opzij, opzij, maak plaats, maak plaats, maak plaats, ik heb ongelofelijke haast”, het liedje van Herman van Veen spookt door mijn hoofd, het is geloof ik al meer dan 20 jaar oud maar nog steeds zeer actueel. Hierbij een aantal punten die ik ben tegen gekomen tijdens mijn 7 jaar duiken. Indien je zelf een haastpunt hebt meegemaakt voeg deze toe door een bericht achter te laten.
1. Je wilt als eerste te water gaan
2. Je wilt niks missen van het schouwspel
3. Je arriveert te laat op de duikplek
4. Je buddy is al helemaal klaar en jij moet je pak nog aan doen
5. Je bent zeeziek en je wilt daardoor snel het water in
6. Jouw haastpunt
Buddycheck
Je wilt haastig het water in en je hebt je gehele duikuitrusting al aan. Ook al heb je de buddycheck al zo vaak gedaan het blijft noodzakelijk deze uit te voeren:
• Adem door je automaat en kijk tegelijk naar je drukmeter. Als de drukmeter omlaag gaat tijdens het ademen staat je aanvoer van lucht van je luchtfles dicht. Dit onderdeel overslaan heeft grote gevolgen.
• Controleer alle trimvestschoudergespen/snelsluitingen, trimvestbuikriem, duikflesbevestiging. Als deze niet goed gesloten zijn, komt je trimvest/duikfles los, met alle gevolgen van dien.
• Controleer of alles goed vastzit, zoals je geïntegreerde gewichten en loodgordel. Als deze omlaag vallen in de zee kan je een duikcollega pijn doen en kan jij niet meer naar beneden.
• Controleer de ritsen van je pak/droogpak. Koudwater zorgt voor onderkoeling en bij niet tijdig ingrijpen zijn de gevolgen niet goed.
Mijn eigen haastpunt
In de zomer van 2007, de 25e duik in mijn tweede duikjaar, duiken we bij zondondergang op het huiskoraalrif in Indonesië. Dit is bekend terrein want hier is ook onze eerste duik, de check-duik geweest. Een lokale boot brengt David en mij en een extra duiker naar de afdaalplek en wij gaan allemaal rustig omlaag. We genieten van het huisrif en zitten op 12 meter diepte als we harder met onze vinnen moeten bewegen. De stroming is opeens gedraaid en stuurt ons allemaal de verkeerde kant op. Hierdoor drijven we weg van het duikresort. De uitkijkpost kijkt niet zo vaak deze kant op en zal ons nu niet makkelijk zien als we meedrijven met de stroming. Tijdens de duikbriefing zijn we hiervoor gewaarschuwd. We kijken elkaar allemaal aan en we gaan via de koraalwand rustig aan omhoog naar het ondiepe gedeelte zonder stroming, daar doen we de veiligheidsstop. Aan de oppervlakte gekomen vullen we onze duikboei en richten onze duiklampen hierop. Na 10 minuten worden we herkend door de uitkijk en komt de boot ons ophalen.

Ontluchten
In de zomer van 2011, de 121e duik in mijn zesde duikjaar, duik ik op exact dezelfde plek. Deze keer heb ik wat ervaring en geef ik aan de groep door dat ik als eerste zal kijken hoe de stroming staat. Ik ga nu snel het water in zodat iedereen mij later kan volgen. Zo heb ik wel eens in een artikel van de duikjournalist John Bantin gelezen dat hij bij een sterke stroming altijd als eerste met zijn hoofd omlaag gaat. Hiervoor moet je wel zorgen dat je trimvest leeg is, dus er moet geen lucht in zitten. Daarom heb ik deze keer expres mijn trimvest niet opgeblazen met lucht. Samen met David Blackmon, mijn buddy en onderwaterfotograaf, voer ik de buddycheck uit. Ik rol achterwaarts het water in, vervolgens geef ik het ok-signaal door aan de schipper. Direct begin ik met mijn afdaling met mijn hoofd omlaag. Als ik onder water ben en ik wil verder naar beneden vinnen houdt iets mij tegen. Het lijkt wel of ik aan een touw vast zit. Ik kijk achterom maar er is helemaal niks. Dit is wel heel raar. Ik denk weer aan het liedje “Opzij, opzij, opzij, maak plaats, maak plaats, maak plaats, ik heb ongelofelijke haast”. Ik wil snel naar beneden, ik ben dus inderdaad haastig bezig. Het belangrijkste op zo’n moment is om jezelf te onthaasten! Dus ik haal rustig een teug adem en denk na, wat is nu het probleem. Ik probeer omlaag te vinnen maar dat gaat niet. Ik zit nergens aan vast. Het enige wat mij op dit moment te binnen schiet is dat er misschien toch nog lucht in mijn trimvest zit. Het trimvest heb ik op de boot niet opgeblazen, dus die moet leeg zijn, of niet soms! Door mijn duikpositie wijzen mijn vinnen naar de oppervlakte. Dat betekent dat alle eventuele lucht aan de onderkant van mijn trimvest zit.

Ik trek met mijn linkerhand aan het ontluchtingskoortje en warempel daar komt wat lucht uit. Niet veel, maar genoeg lucht om mij tegen te houden.
Ik heb nu geleerd dat ik eerst mijn trimvest goed moet ontluchten als ik direct wil gaan afdalen. Ook al blaas je je trimvest niet op gebruik toch je ontluchtingsventiel en druk je trimvest plat.
De stroming staat goed en ik laat de andere duikers weten dat we een prima duik kunnen maken op het huisrif.
Ontspannen
Voor zover ik heb meegemaakt haasten duikers zich niet. Het is een ontspannende sport met een gezellige sfeer van collegialiteit onder elkaar. Toch kan het voorkomen dat je wat later arriveert en je dan gaat haasten. Dit kan gebeuren als je een mooi-weer-duiker bent en daarbuiten niks aan duiken doet. Het is bijvoorbeeld je eerste duik van het jaar en je ziet iedereen om je heen die ervarener is dan jij al klaar staan. Wat helpt is regelmatig duiken, een opfris-cursus, of lid worden van een duikclub. Indien je merkt dat niet alles gaat zoals het moet gaan denk dan aan dat leuke liedje en realiseer je: ‘haastige spoed is zelden goed’. Adem diep in, doe rustig aan, controleer alles goed en voer de correcte handeling uit.