Het water lijkt te koken. Honderden zeeleeuwen schieten als torpedo´s door het water. Op zeven meter diepte zitten we op de bodem en laten we ons vermaken door deze speelse beesten.
Tekst en foto: Peter van Bragt
Februari 2006, het is winter in Nederland en dus zomer op het zuidelijk halfrond. We vertrekken naar het zuidelijkste stadje ter wereld dat ligt in de punt van Zuid-Argentinië, verder naar het zuiden liggen alleen nog de Zuidelijke Oceaan en Antarctica. Ushuaia wordt niet voor niets ´El fin del Mundo´, het einde van de wereld, genoemd. In veertig uur vliegen we via Washington DC en Buenos Aires naar onze bestemming.
Nazomerzon
Via internet vonden we een geschikte duikbasis, Ushuaia Divers. Het is klein, maar perfect georganiseerd. De energieke eigenaar Carlos Guglia vloog nog als straaljagerpiloot in de Falklandoorlog en spreekt gelukkig goed Engels, nu hoeven we niet in het Spaans te communiceren. Ondanks het lokale zomerseizoen hebben we ons voorbereid op een echte wintervakantie. We zijn dan ook blij verrast als we in Ushuaia een aangename en voor lokale begrippen warme nazomer aantreffen. Veel zon, weinig wind, boven water is het tussen de tien en vijftien graden, onder water rond de acht. Comfortabel warm eigenlijk...
Smeltwater
Carlos haalt ons op bij het appartement. We rijden naar de duikbasis om de spullen in orde te maken en de flessen op te halen. Onderweg voor twee kantduiken vanaf een schiereiland valt de prachtige natuur op. Het ruige landschap met besneeuwde bergtoppen, de toendra-achtige lage begroeiing, het houdt ons onmiddellijk in zijn greep. We zijn benieuwd naar wat we onder water zullen zien…
Helaas is het zicht matig. Door de warme zomer is veel sneeuw gesmolten en via smeltwater kwamen veel mineralen en voedingsstoffen in het water. Hier maken de algen dankbaar gebruik van, het zicht is dan ook maar twee tot vijf meter. Toch is het genoeg om te genieten van de bijzondere biodiversiteit, veel algen en zeedieren zagen we nooit eerder. Meteen vallen de enorme wieren op. De planten (kelp) vormen in het ondiepe water dichte oerwouden. Omdat er weinig stroming staat, staan ze recht omhoog. Met het schuin invallende licht lijken we te zweven door een mysterieus sprookjesbos. We zien weinig vissen en anemonen, maar het aantal soorten krabben en andere geleedpotigen, sponzen en zakpijpen is bijzonder groot. Iedere duik ontmoeten we de Centolla, een enorme spinkrab die als dure lekkernij in bijna alle restaurants op de menukaart staat. Ook treffen we een grote, veelkleurige garnaal aan die hier volkomen misplaatst lijkt. Je verwacht hem alleen in de tropen en niet zo dicht bij de Zuidpool.
De zakpijpen variëren van exemplaren zo groot als een handbal tot kleine soorten niet groter dan een erwt. Ze vormen fascinerende koloniën in de vorm van paddenstoelen of kluiten zo groot als een hoofdkussen. Ook de diversiteit van zeenaaktslakken stemt tot grote tevredenheid.
Bootduiken
Na de eerste duik lunchen we in de buitenlucht. Carlos heeft een grote picknickmand meegebracht en steekt een barbecue aan om hamburgers te garen. De altijd aanwezige fles excellente Argentijnse wijn komt tevoorschijn, maar we beperken ons tot een klein glaasje;
in de middag staat nog een kantduik op het programma. In totaal maken we tijdens deze vakantie 22 duiken, waarbij de maximale diepte varieert tussen vijf en dertig meter. Meestal blijven we meer dan een uur onder water; stroming van betekenis treffen we niet aan. De kosten vallen enorm mee: voor een kantduik betalen we 25 dollar, inclusief een heerlijke lunch. Bootduiken zijn iets duurder, een dagtrip met twee duiken is 100 dollar. Voor een tweepersoonsappartement betaal je 35 dollar per dag en uit eten gaan is zelfs belachelijk goedkoop: voor circa 12 dollar geniet je van een driegangen maaltijd met indrukwekkende fles wijn erbij.
Monte Cervante
Regelmatig wisselen we kantduiken af met bootduiken. Soms varen we anderhalf uur, maar alleen de boottocht is al de moeite waard. Onderweg genieten we van het berglandschap dat het Beagle kanaal begrenst. Honderden Magelhaen pinguïns, aalscholvers en albatrossen vangen hun voedsel in de enorme scholen sardientjes. Ze zwemmen hier in open water rond, maar tijdens het duiken krijgen we ze helaas niet te zien. We houden stil bij een rots waar het wrak van de Monte Cervante ligt. Het luxueuze passagiersschip werd in 1927 in Duitsland gebouwd en voer hier in 1930 door onbekende oorzaak op een rots. Alle passagiers werden gered, alleen de kapitein overleefde de ramp niet. Het wrak ligt tegen de rots op een helling van vijftien tot ruim honderd meter diepte. Van het ondiep gelegen gedeelte is niet veel meer over. We herkennen de contouren van een afgebroken schoorsteen en de gaten waar vroeger patrijspoorten zaten. Het zicht is hier, midden in het Beagle kanaal een stuk beter, zo´n twaalf meter. Het wrak is prachtig begroeid. We zien grote sponzen en duizenden zeenaaktslakken die hydroidpoliepen eten. Ondanks het koude water komen we zelfs enkele koraalsoorten tegen: zweepkoraal en ook een zachtkoraal dat verdacht veel lijkt op ons dodemansduim.
Tijdens deze duik worden we regelmatig bezocht door nieuwsgierige zeeleeuwen. Ze brengen de zomer door op een nabijgelegen rots. Als we weer aan boord zijn, varen we naar de rots toe en kunnen we ze tot op enkele meters naderen. Dan vertelt Carlos dat onze tweede duik direct naast deze zeeleeuwenrots gepland staat. Dat is een verrassing! Even later zitten we op zeven meter diepte en laten we ons ruim anderhalf uur vermaken door deze geweldige dieren. De meeste houden afstand, maar sommige komen nieuwsgierig dichterbij. Ze raken met hun neus de voorkant van het camerahuis aan of willen proeven hoe een droogpak smaakt. Gelukkig bijten ze niet door. Vanwege de enorme drukte onder water is het zicht weer beperkt tot ongeveer zes meter, maar desondanks zien we iedere seconde minstens tien zeeleeuwen voorbij zwemmen. Zo´n spektakel heb ik nog nooit meegemaakt! Het is ongetwijfeld het meest indrukwekkende moment van ons verblijf op ´El fin del Mundo´.
Dit artikel is gepubliceerd in Duiken 6/2008